تبلیغات
انجمن زبان انگلیسی آوا - ویژگی های یک ترجمه ی خوب ادبی
درباره وبلاگ

آرشیو

طبقه بندی

آخرین پستها

پیوندها

پیوندهای روزانه

نویسندگان

ابر برچسبها

آمار وبلاگ

Admin Logo
themebox

p

ویژگی های یک ترجمه ی خوب ادبی

از نظر همه ی اهل فن، ترجمه ی خوب و موفق ادبی آن ترجمه ای است که بتواند به پرسش های هفتگانه ی زیر پاسخ مثبت بدهد:

۱- آیا ترجمه، مفهوم متن اصلی را رسانده است؟

پاسخ درست به این پرسش در درجه ی نخست بستگی به این دارد که مترجم نه تنها به زبان خود از دید ادبی وارد باشد تا بتواند مفهومی را که از متن خارجی گرفته است به طرز درستی به زبان خود بیان کند، بلکه باید چه با معلومات اکتسابی خود در تحصیل زبانی که از آن ترجمه می کند و چه از راه کمک گرفتن از کتاب های فرهنگ، مفهوم درست متن را دریابد.

به عنوان مثال درست است که واژه ی "گره ناد" در زبان فرانسه به معنی انار و "گره نادیه" به معنی درخت انار است، ولی اولی به معنی نارنجک و دومی به معنی نارنجک انداز هم هست و مترجمی جمله ای فرانسوی را چنین ترجمه کرده بود: «دو درخت انار در راه فرانسه خشک می شدند» و حال آن که منظور نویسنده این بود: «دو نارنجک انداز به فرانسه برمی گشتند». اشتباه گرفتن نارنجک انداز با درخت انار باز محملی دارد، ولی روشن نیست چرا مترجم فعل فرانسوی "برگشتن" را به "خشک شدن" ترجمه کرده است؟ لابد فکر کرده بوده که درخت که نمی تواند برگردد، پس منظور از برگشتن درخت، خشک شدن آن است. دیگر فکر نکرده بود که در راه فرانسه درخت اناری وجود ندارد.

۲- آیا لحن نویسنده حفظ شده است؟

نویسندگان همه مثل هم نیستند و سبک نگارش و زبان ایشان به تناسب ویژگی های روحی و فکری و اخلاقی شان با هم فرق می کند. نیکوس کازانتساکیس نویسنده ی یونانی، آدمی بوده است شوخ و بذله گو و خوش طبع و خوش بیان. رومن رولان نویسنده ی فرانسوی آدمی بوده است خشک و جدی. آناتول فرانتس مردی بوده است شیرین زبان ولی همیشه در گفته هایش از نیش زدن و طنز و تمسخر دریغ نمی کرده است. نویسنده ای مانند سنت اگزوپری (نویسنده ی شازده کوچولو) طبعی حساس و شاعرانه داشته است و دیگری چنین خصوصیاتی نداشته است.

این ویژگی های روحی و فکری و ذوقی نویسندگان بی شک در نوشته های آنان بازتاب می یابد. و به عنوان مثال اگر شما به آثار نیکوس کازانتساکیس مانند "آزادی یا مرگ" یا "مسیح باز مصلوب" یا "زوربای یونانی" نگاه کنید پی می برید که شوخ طبعی و لوندی از سر تا پای کلمات او می ریزد.

بر عکس، اگر کناب "مهاتما گاندی" اثر رومن رولان یا یکی دیگر از کارهای او را بخوانید، می بینید که آن بزرگوار اندک لحن شوخی و مسخرگی یا شیرین زبانی و طنز گویی در گفتار و قلمش نیست و عین مطلب مورد نظرش را خشک و بی پیرایه به روی کاغذ آورده است. یا اگر "جزیره ی پنگوئن ها"ی آناتول فرانس را بخوانید، می بینید که آن مرد چه اندازه طنز و تمسخر در گفتار و در نوشته هایش دارد.

مترجم موفق آن است که در ترجمه اش بتواند همان خصیصه های گفته شده ی مربوط به هر نویسنده را حفظ کند و لحن ترجمه اش در ترجمه ی اثری از مثلن آناتول فرانتس با مارسل پروست فرق داشته باشد.

مترجم ممکن است متن را فهمیده باشد، ولی لحن کلام را درنیافته باشد. ما در فارسی مثلی داریم که می گوییم بفرما و بنشین و بتمرگ هر سه به یک معنی است، ولی میان لحن کلام "بفرما" با لحن "بتمرگ" زمین تا آسمان فرق است. حال اگر مترجم محترم "بفرما" را "بنشین" یا "بتمرگ" یا برعکس، ترجمه کند، مفهوم متن را رسانده ولی لحن متن اصلی را مراعات نکرده است.(روی ادامه ی مطلب کلیک کنید)

۳- آیا مترجم زبان خاص و متناسب با متن را دریافته است؟

نویسنده ای چون سروانتس که چهار صد سال پیش می زیسته یا چون بوکاچیو که هم دوره ی حافظ و مولانا عبید بوده است، یا رابله ی فرانسوی یا شکسپیر انگلیسی در زمان هایی می زیسته اند که نثر آن ها با نثر امروزی فرق داشته است. چنان که نثر مرزبان نامه یا کلیله و دمنه یا گلستان سعدی با نثر معاصر ما مثلن با نوشته های محمد حجاری یا بزرگ علوی یا جمال زاده فرق دارد. من اگر "دن کیشوت" سروانتس که مربوط به چهار سال پیش است یا "دکامرون" بوکاچیو که در ششصد سال پیش نوشته شده است را با همان نثر و زبانی ترجمه کرده بودم که مثلن "شازده کوچولو"ی سنت اگزوپری یا "نان و شراب" اینیاتسیو سیلونه را ترجمه کرده ام، بدون شک ترجمه ی موفقی نمی شد. این جا است که مترجم توانا آقای نجف دریابندری در یکی از نوشته هایشان به این نکته اشاره کرده و گفته است که: «محمد قاضی در ترجمه ی "دن کیشوت" زبان خاص متناسب با متن را دریافته است». حتا در میان آثار نویسندگان هم دوره نیز اختلاف زبان وجود دارد.

یک نویسنده ادبی و کتابی می نویسد، دیگری عامیانه یا به اصطلاح "آرگو" می نویسد. یکی نثرش زیبا و شاعرانه است و دیگری خشک و روزنامه ای است. مترجم باید حواسش را جمع کند و زبان متناسب با نوشته ی اصلی را بیابد. رعایت این نکات است که ترجمه را از حالت فن و حرفه ی صرف بودن در می آورد و به آن جنبه ی هنری می دهد و بدین ترتیب هر خواننده ای از خواندن این ترجمه ها پی می برد که زبان نویسندگان مختلف با هم فرق داشته است.

۴- آیا مترجم واژه های درست و دقیق و خوش آهنگی به جای واژه های متن اصلی     برگزیده است؟

واژه ها در زبان های خارجی نیز همچون در زبان فارسی معنی های متعدد دارند و گاه برعکس، برای یک معنی واحد واژه های گوناگون هست. در "دن کیشوت"، سروانتس با لحن خاص خود آن پهلوان پنبه را به صورت کسی توصیف کرده است که همیشه قیافه ی غم زده و محزونی دارد و من آن را به صورت "پهلوان افسرده سیما" آوردم که به گمانم از "پهلوان غمگین چهره" یا "محزون قیافه" خوش آهنگ تر است. برگزیدن واژه های خوش آهنگ و درست و دقیق یکی از جنبه های هنری کار ترجمه است که بر ارج و قدر آن به اندازه ی زیادی می افزاید.

۵- آیا منرجم در ترجمه ی خود، دستور زبان را رعایت کرده است؟

درست بودن هر نوشته بسته به آن است که در آن اصول و قاعده های دستور زبان رعایت شده باشد، وگر نه، آن نوشته غلط و از دید ادبی بدون ارزش خواهد بود. به کار بردن واژه هایی که از نظر دستوری نادرست هستند نیز مشمول این شرط است. در ترجمه ای به واژه ی "گزارشات" برخوردم که دلم به هم خورد. جمع بستن "گزارش" که یک واژه ی زیبای فارسی است با "ات" عربی از آن کج سلیقگی های زننده است و نیز اغلب دیده ام که در نرجمه رعایت فعل ها به مقتضای زمان نشده است یا این که ضمیر "آن ها" که ویژه ی اشیاء است برای اشخاص به کار رفته است و به جای آن که بنویسد: "آنان" یا "ایشان" رفتند، نوشته است: آن ها رفتند. این مراعات نکردن دستور زبان نیز که به درست نویسی مربوط می شود، در پایین آوردن ارزش ترجمه و هر نوشته ی دیگری بسیار موثر است.

٦- آیا طول کلام یا برعکس، ایجاز نویسنده ی اصلی رعایت شده است؟

این مساله به امانت در ترجمه مربوط می شود. گاه پیش می آید که نویسنده ی اصلی مطلبی را در یک کلمه یا در یک جمله ی کوتاه بیان کرده است. ولی می بینیم که مترجم آن را برای ادای مقصود کافی ندانسته و به شرح و بسط آن می پردازد که البته به خود نویسنده ربطی ندارد و مترجم از خودش آورده است.

پیدا است که چنین کاری از رعایت امانت به دور است و اگر به راستی هم آن واژه یا آن جمله نیاز به شرح و بسط بیش تری داشته باشد، مترجم خوب است که در پاورقی یا پی نوشت به شرح و تفسیر آن بپردازد و بنویسد که مثلن در این جا منظور نویسنده چنین و چنان است. مترجم معروفی که نیازی به نامیدن او نیست، گاه بوده که یک کتاب ششصد صفحه ای را در یک صد یا یک صد و بیست صفحه آورده و گاه برعکس، از یک اثر صد صفحه ای کتابی به حجم و قطر سیصد چهار صفحه ساخته است. پیدا است که در هر دو مورد ترجمه وفادار نیست و ربطی به متن اصلی ندارد و از این رو نمی توان ارزشی برای آن قایل شد.

در ادبیات خودمان نیز می بینیم که مثلا خیام یا سعدی یا حافظ یک دنیا مطلب را در یک بیت یا رباعی یا یک قطعه گنجانده اند، حال اگر مترجم فرانسوی یا انگلیسی یا هر زبان دیگری از آن بیت یا رباعی یا قطعه کتابی بنویسد، این دیگر ترجمه نیست، تفسیر است.

۷- آیا به نقطه گذاری (نشانه های نگارشی) اهمیت لازم داده شده است؟

در زبان فارسی کلاسیک، نقطه گذاری ِ مرسوم در نوشته های خارجی، وجود نداشت و از این رو مثلن یک متن پرسشی را به لحن عادی می خواندند و یا معلوم نبود که جمله در کجا به پایان رسیده یا نرسیده و این مساله مشکلات بسیاری را در کار خواندن پیش می آورد. اصول نقطه گذاری و به کارگیری نشانه های نگارشی از هنگام آشنایی با ادبیات خارجی، در نوشته های فارسی نیز وارد شده و لازم است که مترجم در متن خود آن ها را رعایت کند تا جمله های پرسشی از جمله های تعجبی و تحسینی تمیز داده شود و معلوم شود که جمله در کجا به پایان رسیده یا نقل قول از کیست و همه ی نکات دیگر "نقطه گذاری" punctuation تامین شود.

از مجموعه ی اصول و قاعده هایی که در بالا گفتیم و رعایت آن ها را در ترجمه شرط لازم برای کام یابی و توفیق در این کار دانستیم، چنین نتیجه می گیریم که به طور کلی کار ترجمه دارای دو بخش بنیادی است:

۱- یافتن مفهوم و پیام بیان شده در متن مورد ترجمه.

۲- یافتن لحن و سبک نویسنده و بازتاب دادن آن در متن ترجمه.

بخش نخست را "معادل مفهوم" و بخش دوم را "معادل سبک" می نامند و مجموع آن ها "معادل کامل متن اصلی" خوانده می شود.

در متن های ادبی، سبک شامل ویژگی هایی مانند لحن سخن، طنز و لطیفه، زبان ادبی یا عامیانه، انتخاب وازه ها، بازی با کلمات، فشرده یا بسیط بودن یا کوتاه و بلند بودن جملات و نقطه گذاری است.



نوشته شده توسط :پویان پوروزیری
یکشنبه 5 دی 1389-11:40 ب.ظ
نظرات() 

http://viagrawwithoutdoctor.com/
دوشنبه 7 مرداد 1398 11:15 ب.ظ

Nicely put, Many thanks!
canadian prescriptions online canada online pharmacies reputable canadian prescriptions online canadian online pharmacy pharmacy onesource Canadian Pharmacy USA canadian online pharmacies legal aarp recommended canadian online pharmacies canadian online pharmacies reviews canada online pharmacies medication
http://swepelprot.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 06:04 ق.ظ

Amazing many of great info!
cialis kaufen bankberweisung ou acheter du cialis pas cher where do you buy cialis cialis patent expiration buying cialis in colombia cialis e hiv cialis 20 mg best price buying cialis in colombia cialis online holland cialis qualitat
Cialis canada
یکشنبه 2 تیر 1398 02:03 ب.ظ

Thanks a lot! I enjoy it!
cialis canada on line safe dosage for cialis cialis price thailand cialis canada tadalafil 10 mg brand cialis generic cialis authentique suisse cialis for sale in europa cialis pills price each cialis australian price
http://liegravruff.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 06:39 ق.ظ

You stated it perfectly!
cialis generic enter site 20 mg cialis cost cialis daily new zealand cialis uk are there generic cialis cialis y deporte cialis prezzo al pubblico generico cialis mexico we like it cialis price viagra cialis levitra
buy cialis mumbai
پنجشنبه 30 خرداد 1398 10:10 ب.ظ

You revealed that terrifically.
cialis daily new zealand cialis pills price each purchase once a day cialis what is cialis look here cialis order on line rezeptfrei cialis apotheke generic cialis with dapoxetine generic cialis with dapoxetine how does cialis work we choice cialis pfizer india
http://phymomi.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:17 ق.ظ

You reported this fantastically.
chinese cialis 50 mg 200 cialis coupon where cheapest cialis cialis prices bulk cialis buy cialis uk no prescription cialis professional yohimbe best generic drugs cialis sublingual cialis online safe site to buy cialis online
http://brutoxor.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 11:03 ق.ظ

Thanks a lot! I value this.
how do cialis pills work cialis efficacit buy cialis online cheapest how much does a cialis cost bulk cialis buy brand cialis cheap cialis generisches kanada sialis cialis manufacturer coupon side effects of cialis
http://bucsiotrav.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:43 ب.ظ

With thanks! Great stuff!
wow look it cialis mexico acquisto online cialis acheter cialis meilleur pri cialis 30 day trial coupon cialis generico cialis kaufen 40 mg cialis what if i take prezzo cialis a buon mercato cialis australian price when can i take another cialis
Buy cialis
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:05 ق.ظ

With thanks, Loads of info!

cialis sale online cialis pills in singapore buy cialis uk no prescription cialis per paypa buy online cialis 5mg viagra vs cialis vs levitra enter site 20 mg cialis cost cialis for sale in europa how to purchase cialis on line cialis australian price
Cialis 20 mg
یکشنبه 26 خرداد 1398 04:49 ب.ظ

Kudos! Great stuff.
cialis efficacit side effects of cialis achat cialis en europe brand cialis generic the best site cialis tablets canadian cialis cialis tablets for sale cialis tablets legalidad de comprar cialis low cost cialis 20mg
where to order cialis online
یکشنبه 26 خرداد 1398 02:13 ق.ظ

You mentioned it well.
buy cialis online legal when will generic cialis be available generico cialis mexico dosagem ideal cialis order generic cialis online interactions for cialis generic cialis pro cialis venta a domicilio buy cheap cialis in uk comprar cialis navarr
Cialis canada
جمعه 24 خرداد 1398 10:05 ب.ظ

You said it very well.!
cialis official site enter site very cheap cialis how much does a cialis cost cialis official site cialis dosage amounts buy cialis sample pack cialis professional yohimbe cipla cialis online cialis e hiv cialis canadian drugs
Cialis 20 mg
پنجشنبه 23 خرداد 1398 05:31 ب.ظ

You have made the point!
cialis canada on line chinese cialis 50 mg cialis baratos compran uk cialis therapie cialis vs viagra cialis pills boards costo in farmacia cialis cialis generika in deutschland kaufen il cialis quanto costa the best choice cialis woman
http://unarjai.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 04:04 ق.ظ

Thank you! A lot of stuff!

overnight cialis tadalafil comprar cialis 10 espa241a cialis tablets we choice cialis uk side effects of cialis cialis generico en mexico cialis generico in farmacia prices for cialis 50mg price cialis wal mart pharmacy prescription doctor cialis
Cialis generic
چهارشنبه 22 خرداد 1398 02:03 ب.ظ

Nicely put. Regards!
sialis cialis 10 doctissimo cialis billig 5 mg cialis pharmacie en ligne 200 cialis coupon side effects of cialis link for you cialis price cialis 5 mg funziona we recommend cheapest cialis sialis
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 05:56 ق.ظ

Helpful advice. Thank you!
free generic cialis generic cialis with dapoxetine cialis 20 mg cut in half cialis bula cialis generic free generic cialis cialis y deporte generico cialis mexico buy brand cialis cheap cialis para que sirve
http://cialisvie.com/
شنبه 18 خرداد 1398 11:55 ب.ظ

Truly a good deal of superb information!
cialis dose 30mg cialis generico en mexico if a woman takes a mans cialis cialis rckenschmerzen cialis 5 mg funziona cialis 20mg preis cf cost of cialis per pill free generic cialis opinioni cialis generico order a sample of cialis
http://cialisvie.com/
جمعه 17 خرداد 1398 06:06 ب.ظ

Whoa loads of beneficial knowledge!
cialis 5mg prix female cialis no prescription only now cialis for sale in us enter site natural cialis buy cialis online cheapest can i take cialis and ecstasy cialis from canada precios cialis peru venta de cialis canada warnings for cialis
http://canadianorderpharmacy.com/
چهارشنبه 21 فروردین 1398 01:18 ب.ظ

You expressed it effectively!
trust pharmacy canada reviews drugs for sale online safe canadian online pharmacies online pharmacy canada canadian online pharmacy buy viagrow pro canadian online pharmacies reviews best canadian pharmacy canadian pharcharmy online24 online drug store
Cialis prices
جمعه 16 آذر 1397 01:08 ق.ظ

With thanks. Excellent stuff.
cialis kaufen cialis australia org tadalafil 10 mg buy online cialis 5mg generic cialis 20mg tablets cialis 20 mg best price cialis 20 mg best price generic cialis at the pharmacy precios cialis peru comprar cialis navarr
Cialis 20 mg
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:57 ق.ظ

Regards. Ample posts!

viagra vs cialis cialis for sale south africa we choice cialis uk low cost cialis 20mg precios de cialis generico how do cialis pills work cialis patent expiration cialis dosage amounts miglior cialis generico sublingual cialis online
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 12:31 ق.ظ

Beneficial knowledge. Many thanks!
dosagem ideal cialis we use it cialis online store cialis wir preise cialis 5 effetti collaterali cost of cialis per pill precios cialis peru precios de cialis generico generic for cialis cialis alternative cialis venta a domicilio
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 01:32 ب.ظ

Amazing info, Thank you.
cialis taglich cialis alternative recommended site cialis kanada cialis kaufen buying cialis overnight cialis tablets cialis generisches kanada cialis dosage recommendations free cialis walgreens price for cialis
buy generic cialis pills
سه شنبه 13 آذر 1397 02:01 ق.ظ

Position certainly utilized!.
cialis canada on line precios cialis peru we recommend cheapest cialis cialis manufacturer coupon cialis for sale south africa cialis tadalafil tarif cialis france click now cialis from canada fast cialis online buying cialis in colombia
Generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 01:00 ب.ظ

With thanks, I like this.
cialis for sale online prescriptions cialis warnings for cialis cialis daily cialis generico lilly recommended site cialis kanada discount cialis buy cialis online cheapest cialis australian price cialis prezzo di mercato
buy cialis cheap
دوشنبه 12 آذر 1397 01:39 ق.ظ

Very good info. Appreciate it!
cialis efficacit warnings for cialis comprar cialis navarr tadalafilo best generic drugs cialis sialis cialis online napol how to purchase cialis on line order a sample of cialis cialis 100 mg 30 tablet
buy cialis online safely
یکشنبه 11 آذر 1397 01:35 ق.ظ

Beneficial info. Thanks a lot!
generic cialis soft gels we like it cialis price cialis qualitat buying brand cialis online recommended site cialis kanada low cost cialis 20mg buy original cialis where to buy cialis in ontario prices on cialis 10 mg cialis tablets for sale
buy cialis germany
شنبه 10 آذر 1397 12:22 ب.ظ

Seriously plenty of wonderful knowledge!
ou acheter du cialis pas cher tarif cialis france cialis side effects cialis online deutschland 5 mg cialis coupon printable cialis uk price cialis best cialis tablets cialis 5mg billiger cialis generico lilly
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 01:06 ق.ظ

Thanks! A good amount of advice!

cialis per paypa buying cialis in colombia cialis free trial tesco price cialis click now cialis from canada cialis australian price cialis generico online cialis uk next day tadalafil 10 mg cialis kamagra levitra
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 01:34 ب.ظ

Amazing a lot of beneficial material!
cialis generico milano comprar cialis navarr cialis 5 mg buy cialis kaufen wo cialis 20mg preis cf acquisto online cialis precios de cialis generico buy cialis online legal cialis kamagra levitra cialis prices in england
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر






نمایش نظرات 1 تا 30